Yazılar

‘Açken’ Sen, Sen Değilsin!


Nereden nerelere geldik değil mi? “Tatlı krizim geldi”, “Sürekli bir şey atıştırmasam elim ayağıma dolaşıyor”, “Ben aç kalamam doktor bey” diye feryat eden zihniyete sanki ışık hızıyla ulaştık...

Çikolatadan gevreklere, salata soslarından pirinç ve beyaz una, hatta süt ürünlerine, sebze ve meyvelere kadar akla gelebilecek her türlü besinde bulunan şekerin erken yaşlanmadan Alzheimer hastalığına, depresyon ve dikkat eksikliğinden pek çok duygudurum bozukluğuna, metabolik sendrom ve obeziteden tutun da kalp damar hastalıklarına kadar pek çok sağlık sorunlarına yol açtığı son yıllarda sayısı hızla artan çalışmalarla kanıtlanmıştır.

Gelin, şu tatlı ama ölümcül şeye biraz yakından bakalım…

Şeker, Yunanca ‘tatlı’ anlamına gelen ‘glukus’ ve kimyada şekerlere verilen ‘-oz’ son ekinden türetilmiş olup meyvede bulunan şekline fruktoz, sütte bulunana laktoz, sofra şekeri olarak tükettiğimiz şekline ise sukroz adı verilmektedir.

NİŞASTA İÇEREN GIDALAR, BEYAZ UNDAN ELDE EDİLMİŞ ÜRÜNLER, ŞEKER İÇEREN GIDALAR VE MEYVELER TÜKETİLDİĞİNDE KAN ŞEKERİ HIZLI BİR ŞEKİLDE YÜKSELİR. Burada yeri gelmişken değinelim, şekerin glisemik indeksi düşük gelmiş olsa gerek ki, hazır gıda ve gazlı içeceklerde glisemik indeksi daha yüksek olan maltodekstrin de yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.

Bu arada tek tehlikenin beyaz şeker olduğunu düşünüyorsanız hemen hatırlatayım, yüksek oranda tat verdiği için kullanılan glukoz şurubu ve yüksek fruktozlu mısır şurubu da ürün etiketlerinde belirtilme zorunluluğu bulunmadığından ötürü, hazır gıdaların içeriğinde şeker adı altında yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu maddelerin daha yoğun bir tatlılık hissi vermesi ve insan beyninde ödül merkezini şiddetli bir şekilde harekete geçirmesiyle, normal şekere oranla daha potansiyel bir bağımlılık ortaya çıkmaktadır. Bu şeker tüketimine yanıt olarak insülin kanda hızlı bir şekilde yükselir ve akabinde şeker dokulara geçerek hızlı bir şekilde düşer. Bu şekilde bir gıdanın şekeri yükseltme hızına kabaca ‘glisemik indeks’ denilir. SÜREKLİ OLARAK ŞEKER YA DA ŞEKER İÇEREN KARBONHİDRATLARI TÜKETTİĞİMİZDE KANDAKİ ŞEKERİN HIZLI İNİŞ ÇIKIŞLARI ENERJİ SEVİYEMİZDE DE CİDDİ İNİŞ ÇIKIŞLARA YOL AÇAR. Bu iniş çıkışlar aşırı sinirliliğe, duygudurumda değişikliklere, dikkatsizliğe, yorgunluğa ve zihinsel becerilerin azalmasına yol açar!

Bu konuda yeterince bilgi sahibi olmayanların ve de olmama konusunda ısrarcı olanların yüksek miktarda karbonhidrat içeren, yağ oranı oldukça düşük olan diyetleri önerileri çoğunlukla yüksek seyreden kan şekeriyle sonuçlanmaktadır.